In juni 2018 heeft de overheid besloten om de NLCS op te nemen in de ‘Pas toe of leg uit’-lijst. Hierdoor wordt het voor overheden ‘verplicht’ om de NLCS toe te passen. In 11 jaar tijd is de NLCS gegroeid van initiatief tot een breed gedragen open BIM-standaard. Een overzicht van de belangrijkste mijlpalen.

2007: Oprichting NLCS
Lange tijd hanteerden alle partijen in de GWW-sector eigen tekenstandaarden en kostte het veel tijd om elkaars tekeningen te begrijpen. Vaak werden tekeningen verkeerd geïnterpreteerd, wat leidde tot fouten in het ontwerp of zelfs in de uitvoering. Tekeningen werden vertaald (overgetekend) naar een eigen standaard om als basis te kunnen gebruiken voor een nieuw project, en ga zo maar door… Er werd onnodig veel tijd en geld besteed, wat uiteindelijk door de belastingbetaler opgebracht moest worden. In 2007 sloegen Rijkswaterstaat, de vier grote gemeenten en een aantal grote ingenieursbureaus en aannemers daarom de handen ineen. Zij namen gezamenlijk het initiatief om tot een landelijke tekenstandaard te komen: de NLCS.

‘Mission Impossible’
Wanneer je met meer dan twintig partijen aan tafel zit, lijkt het haast een onmogelijke opdracht om tot een standaard te komen waar iedereen blij mee is. Eerdere standaarden waren tientallen jaren geleden ontstaan en doorontwikkeld. Mensen waren eraan gewend geraakt, of zelfs gehecht, en iedereen heeft zo zijn eigen wensen en ideeën.
Nut en noodzaak werden uitgebreid tegen het licht gehouden. Uiteindelijke kwam er een flexibele en zeer uitgebreide open CAD standaard tot stand: de Nederlandse CAD Standaard, ofwel NLCS. Kennisinstituten SBRCURnet, CROW en STABU leverden een bijdrage om de NLCS te borgen in de sector en de NLCS werd ondersteund door de Bouw Informatie Raad (BIR).

2011: Invoeringsbesluit grote opdrachtgevers
In de eerste jaren is enorm veel tijd en geld geïnvesteerd in de standaard. Een groot aantal werkgroepen heeft de structuur verder uitgebreid en de weg naar een volwassen standaard werd met veel enthousiasme door de sector zelf bewandeld.
Op 21 maart 2011 is door Rijkswaterstaat, Dienst Vastgoed Defensie en Gemeentewerken Rotterdam een invoeringsbesluit ondertekend voor de inzet van de NLCS binnen hun organisaties en contracten. Met dit besluit heeft Rijkswaterstaat ook aangegeven dat ze hun eigen standaard (RTW) gaan vervangen door de NLCS, en na een afbouwfase volledig gaan uitfaseren.

Lopend vuurtje
De publieke steun van de grote opdrachtgevers heeft ertoe geleid dat de NLCS door meer en meer partijen werd opgepakt. Zoals alle begin moeilijk is, was dit ook bij de NLCS niet eenvoudig. Er waren sceptici die de standaard te complex vonden of van mening waren dat tekeningen er minder mooi uitzagen. Maar de meerderheid van de markt zag nut en noodzaak van de standaard en is ermee aan de slag gegaan. In de jaren die volgden, verspreidde het gebruik van de NLCS zich als een lopend vuurtje en inmiddels is de NLCS écht geworteld in de GWW-sector.

BIM-standaard
De NLCS is een 2D standaard en heeft als groot voordeel dat de informatie uniform gestructureerd is opgeslagen in een tekening. Vanwege deze uniforme structuur is het mogelijk om deze informatie her te gebruiken in andere processen of programma’s (automatiseren). Om deze reden wordt de NLCS ook beschouwd als een BIM level 1 standaard en is de NLCS belangrijk voor het werken met 2D tekeningen conform BIM.

2016: NLCS ondergebracht bij BIM Loket
In 2016 wordt dan ook besloten om het beheer van de NLCS onder te brengen bij het BIM Loket. Stichting BIM Loket voert samen met stakeholders in de bouw de regie over het beheer en de actualisatie van meerdere open BIM-standaarden en is aanspreekpunt op strategisch, tactisch en operationeel niveau voor BIM in de bouw. Het doel is de synergie, samenhang en harmonisatie tussen de open standaarden te bewerkstelligen en aansluiting op (inter)nationale standaarden te realiseren.

In 2018 voert het BIM Loket voor alle standaarden een eenduidige beheerstructuur door, conform BOMOS (Beheer en Ontwikkel Model voor Open Standaarden). Daarmee maakt NLCS deel uit van een professionele beheerorganisatie, en wordt het delen van kennis en ervaring met andere standaarden eenvoudiger. Voor de markt biedt het BIM Loket een centrale helpdesk voor vragen rond de ontwikkeling en het gebruik van open BIM-standaarden.

Op het inhoudelijke vlak worden de eerste stappen in de richting van samenhang met andere BIM-standaarden gezet. Zo sluit de NLCS al grotendeels aan op de BGT en ook de samenhang met het GWSW (Stichting Rioned) en de CB-NL (BIM Loket) is in kaart gebracht. De NLCS biedt daarmee meer dan alleen een 2D CAD standaard, maar maakt integraal deel uit van de bredere ontwikkeling van BIM.

2018: NLCS verplicht voor overheden
De standaard is ondertussen uitgegroeid tot een zeer bruikbare, volwassen standaard. Het Overheidsbreed Beleidsoverleg Digitale Overheid (OBDO) besluit om de NLCS op te nemen als verplichte standaard bij Forum Standaardisatie. Hierdoor zijn overheden verplicht om bij civieltechnische projecten de NLCS toe te passen.
Deze verplichting is wettelijk geregeld: Als een organisatie ervoor kiest om een relevante open standaard met ‘pas toe of leg uit’-verplichting niet toe te passen, mag dat alleen als zij verantwoording hierover opneemt in haar jaarverslag (‘leg uit’). Deze rapportageverplichting is opgenomen in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) van het ministerie van Financiën. Zie ook www.forumstandaardisatie.nl/thema/open-standaarden.

Kosten besparen
Standaardisatie is een traag proces, maar levert uiteindelijk veel op. Dankzij de NLCS zijn tekeningen nu op een eenduidige gestructureerde manier opgebouwd. Dit voorkomt fouten bij het lezen en interpreteren van tekeningen en zorgt voor een efficiënte uitwisseling van tekeningen. Opdrachtnemers die voor meerdere opdrachtgevers werken hoeven nog maar met één standaard te werken, wat veel efficiency oplevert. Opdrachtgevers krijgen As-built tekeningen op een uniforme wijze aangeleverd en kunnen deze veel sneller (geautomatiseerd) verwerken naar beheersystemen.

Daarnaast is het niet meer nodig om een eigen CAD standaard te onderhouden en te ontwikkelen, deze taak wordt uit handen genomen door het BIM Loket. Marktpartijen worden ontzorgd en kunnen gebruik maken van tooling, trainingen en begeleiding bij implementatie van de NLCS die door de softwareleveranciers worden aangeboden.
De totstandkoming van de NLCS heeft veel tijd, energie en doorzettingsvermogen gekost en is een knap staaltje ‘polderen’ geweest. Doordat alle partijen het gezamenlijke belang voorop gesteld hebben, profiteert de gehele sector nu van besparingen dankzij een uniforme standaard